Solo

2018

Foto: Tomas Uyttendaele

Bart Spitaels

Bart Spitaels maakt tijdens zijn residentie in SOLO (9.07-18.08) een serie tekeningen van abstracte gebouwcomplexen, gebaseerd op de voormalige vlasroterijen uit de Leiestreek. Alan Quireyns (AIR Antwerpen) verwijst in de begeleidende tekst die hij over het werk van Spitaels schreef naar deze tekeningen met de term ‘woonmachines’.

 

Woonmachines
Bart Spitaels studeerde schilderkunst aan Sint Lucas in Gent, maar werkt momenteel voornamelijk met potlood. In zijn tekeningen verwijst hij naar de moderne kunst van Fernand Leger en Malevitch. Het is een eigenzinnige beeldtaal die de constructivistische en futuristische avantgardes oproept en in onze hedendaagse context plaatst. Oorspronkelijk tekende Bart Spitaels fictieve constructies, gebouwen die gekenmerkt werden door koepelvormige daken en grote vlakken die zich over elkaar opstapelden. Met deze reeks onderzocht hij onze hunkering naar bescherming en huiselijkheid. Later voegde hij aan zijn beeldtaal schouwen toe. In tegenstelling tot de futuristen, die de industriële revolutie vierden, ontstaan de schouwen bij Bart Spitaels vanuit een bezorgdheid. Het is een vertaling van de teloorgang van onze ecologie waarover in de media elke dag bericht wordt, maar zonder veel effect. Tijdens een residentie in Menen begon Bart Spitaels, aan de hand van wandelingen, in het oogspringende bouwelementen en constructies in zijn tekeningen te verwerken. Het is deze lijn die hij tijdens zijn residentie in Machelen-aan-de-Leie voortzet.

 

Tijdens de SOLO residentie onderzocht Bart Spitaels een fenomeen van de industriële revolutie, specifiek voor deze omgeving: de vlasroterijen. Deze fabrieken verwerkten de vlasstengels door het stuwen van warm water doorheen een intern buizensysteem. De vlasroterijen worden gekenmerkt door een specifieke industriële architectuur, bestaande uit buizen, schouwen en machines. Oorspronkelijk werd het vlas geroot in de Leie, wat het water geel verkleurde, of door middel van dauwroten, waarbij het geoogste vlas in weiden werden uitgespreid. De vlasroterijen zijn symbolen van een industriële revolutie die trachtte verwerkingsprocessen te automatiseren. Alleen bleken ze veel te vervuilend te zijn, en werd de één na de ander gedwongen de deuren te sluiten. Een ander element dat Bart Spitaels aansprak was de nabijheid van de woonhuizen van de eigenaars. Deze combinatie van woon -en werkfunctie vormen voor Bart Spitaels de verlevendiging van zijn woonmachines. Tijdens de SOLOresidentie zocht hij verschillende sites op en onmoette de eigenaars of nazaten. Hier en daar kon hij de woonhuizen en fabrieken binnenkijken. Aan de hand van foto’s verwerkte hij de bouwelementen en details in zes tekeningen, elke tekening refererend naar één bepaalde site. De tekeningen werden in kleur uitgevoerd, met dikke omtreklijnen in potlood. De geabstraheerde elementen zijn irrealistisch opgestapeld, als bouwconstructie onuitvoerbaar. De tekeningen zijn uitgewerkt zonder perspectief. Zo versterken ze hun historische referentie en hun fantasierijke karakter.

 

Alan Quireyns, augustus 2018